Kategoriler
Finans

Büyük Projeler Yapılandırılmış Finansman İster

Bilançonuzdan büyük bir proje de finanse edilebilir. Belirleyici olan, projenin nasıl yapılandırıldığı ve risklerinin kredi verenlere nasıl sunulduğudur.

Projeniz bilançonuzdan büyük. Bu, finanse edilemeyeceği anlamına gelmez.

Şirket sahipleri ve proje sponsorlarıyla yeni yatırımları konuşurken sık karşılaştığımız zorluklardan biri, yatırım fırsatının büyüklüğü ile onu geliştiren şirketin finansal kapasitesi arasındaki farktır.

Bir şirketin gayrimenkul, enerji, altyapı ya da imalat alanında sağlam bir iş gerekçesine ve umut veren ticari beklentilere dayanan cazip bir yatırım fırsatı olabilir. Ancak gereken yatırım, şirketin mevcut bilançosunun birkaç katı büyüklüğünde olabilir.

Bu doğal olarak finansman kapasitesi, kaldıraç, teminatlar ve ortakların koyması gereken özkaynak tutarı hakkında sorular doğurur.

Çoğu durumda asıl zorluk yatırımın büyüklüğü ya da sponsorun finansal gücü değildir. Asıl mesele projenin nasıl yapılandırıldığı ve risklerinin ve gelecekteki nakit akışlarının kredi verenlere ve yatırımcılara nasıl sunulduğudur.

Proje finansmanı tam bu noktada önem kazanır.

Proje Finansmanı Borç Bulmaktan İbaret Değildir

Geleneksel kurumsal kredilendirme büyük ölçüde borçlunun mevcut finansal durumuna, faaliyet performansına, varlıklarına ve geri ödeme kapasitesine dayanır.

Proje finansmanı farklı bir yaklaşım izler.

Kredi verenler ağırlıklı olarak sponsorun mevcut bilançosuna dayanmak yerine, projenin finansman süresi boyunca yükümlülüklerini karşılayacak nakit akışını üretip üretemeyeceğini değerlendirir.

Yapıya bağlı olarak finansman sınırlı rücu ya da rücusuz esasla kurulabilir; yine de kredi verenler özellikle inşaat döneminde sponsordan çeşitli destekler ister.

Bu ayrım, şirketlerin klasik kurumsal borçlanmayla finanse edilmesi zor olan yatırımları üstlenebilmesine imkân tanır.

Ancak aynı zamanda farklı bir karmaşıklık düzeyi getirir.

Finansal model, finansman sürecinin merkezine yerleşir. Gelir varsayımları, faaliyet giderleri, yatırım harcamaları, işletme sermayesi ihtiyacı ve borç servis kapasitesi farklı senaryolar altında değerlendirilmelidir.

Risklerin taraflar arasında nasıl paylaştırıldığı da aynı ölçüde önemlidir.

İnşaat gecikmeleri, maliyet aşımları, işletme performansı, piyasa koşulları, kur riski ve mevzuat değişiklikleri projenin borcunu ödeme kabiliyetini etkileyebilir.

Dolayısıyla bankalarca finanse edilebilir bir proje, yalnızca öngörülen getirisi cazip olan proje değildir. Finansal yapısı, sözleşme düzeni ve risk paylaşımı kredi verenlere ve yatırımcılara yeterli güveni veren projedir.

İyi Projeler Neden Bazen Finansman Bulmakta Zorlanır

Yıllar içinde finansman güçlüklerinin her zaman yatırımın özündeki kaliteyle ilgili olmadığını gördüm.

Çoğu zaman sorun, finansman sürecinin hazırlığındaki ve yapılandırılmasındaki zayıflıklardan kaynaklanır.

Örneğin şirket içi yatırım kararı için hazırlanmış bir finansal model, kredi verenlerin aradığı ayrıntıyı, şeffaflığı ya da duyarlılık analizini sunmayabilir.

Benzer şekilde bir proje cazip özkaynak getirisi gösterirken önerilen borç geri ödeme planını taşıyacak nakit akışını üretemeyebilir.

Sık görülen bir başka sorun, projenin risk profili ile önerilen finansman yapısı arasındaki uyumsuzluktur.

İnşaat ya da piyasa riski yüksek bir proje, istikrarlı ve uzun vadeli gelirlerle desteklenen bir projeye kıyasla farklı bir özkaynak, kıdemli borç, sermaye benzeri borç ya da sözleşmesel koruma bileşimi gerektirebilir.

Bu sorunlar erken fark edildiğinde genellikle yönetilebilir.

Ne yazık ki çoğu kez ancak finansman kuruluşlarıyla aylarca süren görüşmelerden sonra ortaya çıkar.

O aşamada sponsorlar, finansal kapanışa doğru anlamlı bir ilerleme kaydetmeden hatırı sayılır zaman ve kaynak harcamış olur.

Sermaye Yapısını Doğru Kurmak

Proje finansmanındaki en önemli kararlardan biri, borç ile özkaynak arasındaki dengeyi belirlemektir.

Daha yüksek kaldıraç özkaynak getirisini artırabilir, ancak finansal riski de yükseltir ve olumsuz koşullarda projenin esnekliğini azaltır.

Aşırı temkinli bir sermaye yapısı ise projeyi finansal açıdan dayanıklı kılarken ortakların getirisini belirgin biçimde düşürebilir.

Her projeye uyan tek bir ideal borç/özkaynak oranı yoktur.

Doğru yapı, projenin nakit akış profiline, inşaat süresine, işletme risklerine, sözleşme düzenine, kur riskine ve piyasadaki finansman koşullarına bağlıdır.

Vade, geri ödeme planı, ödemesiz dönem, faiz oranı ve rezerv hesabı koşulları, toplam finansman tutarı kadar önemli olabilir.

Bazı işlemlerde ticari bankalar, kalkınma finansmanı kuruluşları, özel kredi fonları ve özkaynak yatırımcıları gibi farklı kaynakları bir araya getirmek, tek bir kaynağa dayanmaktan daha uygun bir çözüm sunar.

Amaç yalnızca borçlanma kapasitesini en üst düzeye çıkarmak olmamalıdır.

Amaç, projenin uzun vadeli sürdürülebilirliğini destekleyen ve ortaklara riske göre kabul edilebilir bir getiri sağlayan bir finansman yapısı kurmaktır.

Bağımsız Finansal Danışmanın Rolü

Proje finansmanı, hedefleri ve risk kaygıları farklı olan birkaç tarafı bir araya getirir.

Sponsorlar doğal olarak projenin yapılabilirliğine, finansmanın bulunabilirliğine ve ortakların getirisine odaklanır.

Kredi verenler geri ödeme kapasitesine, kötü senaryoda korunmaya, teminat yapısına ve sözleşmesel risk paylaşımına bakar.

Özkaynak yatırımcıları beklenen getiriyi, yönetim haklarını ve çıkış imkânlarını değerlendirir.

Deneyimli bir finansal danışman bu bakış açılarını bir araya getirir.

Stellar Consult’ta çalışmamız genellikle projenin finansal yapılabilirliğini değerlendirmek ve hem yatırım ihtiyacını hem sponsorun hedeflerini yansıtan bir finansman stratejisi geliştirmekle başlar.

Bu, kredi verenlerin beklediği nitelikte finansal modeller hazırlamayı, alternatif sermaye yapılarını değerlendirmeyi, uygun finansman kuruluşlarını belirlemeyi ve süreci müzakerelerden finansal kapanışa kadar koordine etmeyi kapsar.

Bu işin önemli bir parçası, kredi verenlerin işlemleri nasıl değerlendirdiğini bilmek ve kredi değerlendirmesi sırasında çıkabilecek konuları önceden görmektir.

Bu konuları finansman kuruluşlarına gitmeden önce ele almak, hem sürecin süresinde hem finansman koşullarında ciddi fark yaratır.

Son Söz

Bir projenin yatırım ihtiyacının sponsorun bilançosunu aşması, onu kendiliğinden finanse edilemez yapmaz.

Önemli olan, projenin sürdürülebilir nakit akışını, uygun bir risk paylaşımını ve kredi verenlerle yatırımcıların kabul edeceği bir finansman yapısını ortaya koyabilmesidir.

Deneyimime göre en başarılı finansman süreçleri, finansal yapılandırmanın yatırım kararı verildikten sonraki son adım olarak görülmediği, erken başladığı süreçlerdir.

İyi yapılandırılmış bir proje her finansman zorluğunu ortadan kaldırmaz, ancak ticari açıdan kabul edilebilir koşullarla finansal kapanışa ulaşma ihtimalini belirgin biçimde artırır.

Stellar Consult olarak şirketlere ve proje sponsorlarına finansal yapılandırma, sermaye temini ve proje finansmanı konularında danışmanlık veriyor, yatırım fırsatlarını bankalarca finanse edilebilir işlemlere dönüştürmelerine yardımcı oluyoruz.

www.stellarconsult.co

#ProjectFinance #StructuredFinance #CapitalRaising #InfrastructureFinance #InvestmentAdvisory #StellarConsult